Do czego służy przekładnia zębata

Kategoria: Blog

Przekładnie zębate zaliczamy do przekładni mechanicznych. Służą one do przenoszenia napędu z wału czynnego, czyli napędzającego, na wał bierny. Procesowi temu towarzyszy najczęściej zmiana prędkości obrotowej wału napędzanego w stosunku do prędkości wału napędzającego. Innymi słowy przekładnie zębate służą do tego, aby z jak największą skutecznością przenieść moment obrotowy wytwarzany przez źródło do ostatecznego jego odbiorcy.

Rodzaje przekładni zębatych

Przekładnie zębate towarzyszą człowiekowi od początku rozwoju cywilizacji. Podlegały one ciągłemu rozwojowi, co spowodowało, że współczesne przekładnie zębate są zaawansowanymi urządzeniami. Występują one w wielu odmianach i typach. Wśród nich wyróżniamy: przekładnię jednostopniową, w której pracuje tylko jedna para kół zębatych oraz przekładnie wielostopniową, charakteryzującą się szeregową pracą większej ilości par kół zębatych. Wśród przekładni znajdziemy również takie z kołami zębatymi o zazębieniu wewnętrznym i te z kołami o zazębieniu zewnętrznym.  Ponadto wyróżniamy również przekładnię ślimakową, którą wykorzystuje się, np. w układach kierowniczych. Na jej budowę składa się ślimak i ślimacznica, przekładnię cierną, która wykorzystuje siłę tarcia i wykorzystywana jest np. na taśmach produkcyjnych; a także przekładnię łańcuchową, która zbudowana jest z kół zębatych i cięgna w postaci łańcucha. Podczas pracy zęby kół zaczepiają się o części łańcucha i w ten sposób ruch jednego koła przenoszony jest na drugie. Tego typu przekładnie wykorzystywane są, np. w konstrukcji rowerów.

Przełożenie w przekładni zębatej

Najważniejszym parametrem każdej przekładni zębatej jest przełożenie, przy czym definiuje się przełożenie geometryczne, kinematyczne oraz dynamiczne. Dzięki znajomości wymiarów kół zębatych możemy określić przełożenie geometryczne. Przełożenie kinematyczne określamy, znając prędkości obrotowe wałów czynnego i biernego. Jeżeli uwzględnimy moment obrotowy wyznaczymy przełożenie dynamiczne.